Εσείς τι είδους γονιός είστε;

  1. Αυταρχικοί γονείς:

Χαρακτηριστικά :

  • αξιολογούν υπερβολικά την εξουσία και την αποζητούν με κάθε τρόπο,
  • ασκούν σημαντικό έλεγχο στο παιδί
  • είναι απαιτητικοί, απορριπτικοί και δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες του
  • βάζουν αυστηρά και άκαμπτα όρια στα παιδιά
  • αξιολογούν τη συμπεριφορά και τις στάσεις του παιδιού με απόλυτα κριτήρια δίνοντας μεγάλη σημασία στην υπακοή
  • αναγκάζουν το παιδί να ακολουθήσει τις οδηγίες και τις επιθυμίες τους χωρίς να συζητούν ούτε να του εξηγούν με επιχειρήματα, αποφεύγοντας τον διάλογο.
  • επιδεικνύουν σεβασμό στην εργατικότητα και τη σκληρή προσπάθεια όταν αυτή ακολουθείται από θετικό αποτέλεσμα
  • οι απαιτήσεις τους είναι συνήθως τόσο πολλές και μεγάλες, που δεν ανταποκρίνονται στην ηλικία του παιδιού
  • χρησιμοποιούν την τιμωρία ως μέσο επιβολής

Τα παιδιά των αυταρχικών γονέων:

  • δεν θέτουν στόχους
  • απογοητεύονται γρήγορα
  • επιδεικνύουν μικρή ανοχή στη ματαίωση
  • είναι εσωστρεφή, φοβισμένα και με χαμηλή αυτοεκτίμηση
  • δεν εμπιστεύονται εύκολα τους άλλους
  • συχνά τους συμπεριφέρονται με επιθετικότητα όταν βρίσκονται υπό πίεση
  • δυσκολεύονται να αναλάβουν πρωτοβουλίες, κυριαρχούνται από φόβο και στερούνται αυθορμητισμού.
  • διστάζουν, δειλιάζουν, αμφιταλαντεύονται γιατί δεν έχουν πραγματικά πειστεί για την αγάπη των γονιών τους

2. Ανεκτικοί- επιεικείς

 Οι γονείς αυτοί:

  • δεν ασκούν έλεγχο στο παιδί
  • το αφήνουν να ρυθμίσει μόνο του την συμπεριφορά του χρησιμοποιώντας τη λογική και όχι την εξουσία τους για να επιτύχουν στόχους
  • έχουν λίγες απαιτήσεις όσον αφορά τις δουλειές του σπιτιού και τη διατήρηση της τάξης
  • δεν είναι τιμωρητικοί
  • συζητούν μαζί του τις τακτικές που ακολουθούν και εξηγούν τους κανόνες της οικογένειας
  • δυσκολεύονται να πουν «όχι» στα παιδιά τους
  • δεν τους θέτουν επαρκή όρια δίνοντάς τους μεγάλη ελευθερία

Τα παιδιά ανεκτικών – επιεικών γονέων :

  • μπορεί να διακρίνονται από υψηλότερη αυτοεκτίμηση,
    να έχουν καλύτερες κοινωνικές δεξιότητες και να σημειώνουν χαμηλότερα επίπεδα κατάθλιψης
  • μακροπρόθεσμα όμως πλήττεται η αυτοεκτίμησή τους, καθώς και οι κοινωνικές τους δεξιότητες.
  • είναι πιο πιθανό να παρουσιάσουν προβληματική συμπεριφορά
  • δεν τα καταφέρνουν τόσο καλά στο σχολείο
  • είναι περισσότερο εγωκεντρικά, παρορμητικά και ανυπάκουα από τα άλλα παιδιά
  • έχουν χαμηλό αυτοέλεγχο και μικρή ικανότητα να χειριστούν το άγχος
  • είναι πιο ανώριμα
  • δυσκολεύονται να αναλάβουν πρωτοβουλίες και ευθύνες

3. Ανεκτικοί- αδιάφοροι γονείς:

 Χαρακτηριστικά:

  • δεν εμπλέκονται και δεν ενδιαφέρονται για τα παιδιά τους
  • τα απορρίπτουν και τα αγνοούν
  • αφήνουν τα παιδιά να ενεργήσουν όπως επιθυμούν
  • δεν ενεργοποιούν, δεν οργανώνουν, δεν πειθαρχούν, δεν παρακολουθούν και δεν επιτηρούν
  • γνωρίζουν ελάχιστα για τις δραστηριότητες των παιδιών τους

Τα παιδιά των ανεκτικών-αδιάφορων γονέων:

  • είναι αντικοινωνικά,
  • χαρακτηρίζονται από περισσότερα προβλήματα εσωτερίκευσης και εξωτερίκευσης,
  • σημειώνουν χαμηλότερη επίδοση στις γνωστικού τύπου δοκιμασίες,
  • είναι πιο ανώριμα και χαρακτηρίζονται από έντονα απορριπτική στάση προς τους γονείς τους, ιδιαίτερα κατά την εφηβική ηλικία
  • αντιμετωπίζουν δυσκολίες ως προς την ανάπτυξη των δεξιοτήτων τους, την εμπιστοσύνη, την αυτοεκτίμησή τους, συνήθως ανήκουν στην ομάδα υψηλού κινδύνου για παραμέληση και κακοποίηση
  • επιδεικνύουν έλλειψη αυτοελέγχου, δεν συμμορφώνονται στους κανόνες,
  • είναιεπιθετικά, δεν έχουν όρια

4. Δημοκρατικοί γονείς

 Χαρακτηριστικά:

  • ασκούν έλεγχο αλλά με ευέλικτο τρόπο
  • ο έλεγχός τους χαρακτηρίζεται από σταθερότητα, αλλά επιδέχεται αλλαγές και τροποποιήσεις κάποιες φορές
  • ωθούν το παιδί να είναι ανεξάρτητο
  • θέτουν όρια στη συμπεριφορά του
  • γίνονται απαιτητικοί ανάλογα με την ηλικία και τις ιδιαιτερότητες του παιδιού.
  • συζητούν, ανταλλάσσουν απόψεις με το παιδί τους

Τα παιδιά των δημοκρατικών γονέων:

  • λειτουργούν πιο αποτελεσματικά στο γνωστικό τομέα σε σχέση με άλλα παιδιά.
  • διακρίνονται από επιμονή όσον αφορά στην επίτευξη του στόχου που κάθε φορά αναλαμβάνουν
  • σημειώνουν καλές ακαδημαϊκές επιδόσεις.

Τα παιδιά των δημοκρατικών γονέων χαρακτηρίζονται από:

  • κοινωνική ωριμότητα,
  • υψηλή αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση ως προς την εκπλήρωση νέων καθηκόντων
  • αυτοέλεγχο

5.      Νευρωτικοί γονείς

Οι νευρωτικοί γονείς:

  • με την παραμικρή αφορμή πουθα τους δώσει το παιδί, όπως για παράδειγμα, μία αταξία, ή κακή επίδοση στο
    σχολείο δημιουργούν δυσάρεστες καταστάσεις μέσα στο σπίτι
  • η ανάγκη τους για την ελευθέρωση της νευρικότητας τους είναι τόσο
    μεγάλη που αρχίζουν να φωνάζουν, να απειλούν, να τιμωρούν, ή ακόμα και να χτυπούν το παιδί
  • άλλοι δείχνουν συγκρατημένοι, ενώ στο βάθος είναι το ίδιο νευρικοί, το ίδιοευερέθιστοι. Ο εκνευρισμός όμως, υπάρχει διάχυτος, πλανάται και είναι γεμάτος από απειλές

Τα παιδιά των νευρωτικών γονέων:

  • δυσκολεύονται να αντιμετωπίσουν και να βρουν λύσεις στα προβλήματα που θα ανακύπτουν στη ζωή τους.

6. Φιλόδοξοι γονείς

 Χαρακτηριστικά:

  • έχουν ως γνώμονα τις δικές τους δυνατότητες και επιθυμίες, χωρίς να σκέφτονται αν αυτές συμπίπτουν και με του παιδιού τους
  • μεταβιβάζουν τις προσωπικές τους επιθυμίες στο παιδί και
  • προβάλλουν την απαίτηση να αποκτήσει πράγματα που οι ίδιοι πέτυχαν ή δεν κατόρθωσαν να πράξουν, χωρίς να του επιτρέπουν να έχει τη δική του γνώμη και να ξεδιπλώσει τα δικά του ταλέντα

Τα παιδιά των φιλόδοξων γονιών:

  • βρίσκονται σε δύσκολη θέση.
  • αν δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν στις απαιτήσεις των γονέων τους αισθάνονται αδύναμα, απογοητεύονται, νιώθουν ενοχές

7. Υπερπροστατευτικοί γονείς

 Χαρακτηριστικά:

  • διακατέχονται από έντονη ανησυχία σχετικά με το παιδί και έναν αρνητικό τρόπο σκέψης για το τι πρόκειται να συμβεί σε αυτό,
  • επιζητούν μονίμως τον έλεγχο και την πλήρη ενημερότητα στα ζητήματα που αφορούν την ζωή του παιδιού,
  • επιδιώκουν άμεσα και έμμεσα να προλάβουν το παιδί από τυχόντα λάθη

Τα παιδιά υπερπροστατευτικών γονιών:

  • στερούνται την ελευθερία τους, τον αυθορμητισμό τους και βρίσκονται απομονωμένα από τους υπόλοιπους συνομηλίκους τους
  • δεν παίρνουν πρωτοβουλίες
  • δεν αναλαμβάνουν ευθύνες καθώς και
  • δεν αναπτύσσουν συνεργασίες στη μετέπειτα ζωή τους

στον αντίποδα αυτού, μπορεί τα παιδιά να αναπτύξουν μία επαναστατική τακτική, κατά την οποία ενώ θα λειτουργούν κατ’ ουσία αυτόνομα, χωρίς να υπακούν τους γονείς τους, θα καλύπτουν τις πράξεις τους μέσα από συνεχόμενα ψέματα

8. Εχθρικοί γονείς

 Οι γονείς σε αυτή την κατηγορία:

  • αποδοκιμάζουν και απορρίπτουν τα παιδιά τους
  • είναι φειδωλοί σε εκδηλώσεις στοργής και ηθικών αμοιβών προς αυτά
  • ασκούν συχνά κριτική και μεγιστοποιούν τα σφάλματά τους
  • δύσκολα συμφιλιώνονται ύστερα από κάποια διαφωνία μαζί τους
  • είναι βίαιοι, οξύθυμοι, τραχείς και σφοδροί

Τα παιδιά των εχθρικών γονέων:

  • συνήθως γίνονται επιθετικά, αντικοινωνικά
  • ταυτίζονται με άλλα πρότυπα εκτός των γονέων, τα οποία τυχαία βρέθηκαν στο δρόμο τους

Δρακοπαναγιωτάκη Ευγενία, Φιλόλογος Med, Εξειδίκευση Μαθησιακές Δυσκολίες, Συμβουλευτική Ψυχολογία, Παιδοψυχολογία

 

Βιβλιογραφία

  • Ντράικωρς, Ρ., (1985). Η πρόκληση να είμαστε γονείς. Αθήνα: Γλάρος
  • Παππά, Β., (2006). Επάγγελμα Γονέας. Ψυχολογικοί Τύποι Γονέων και
    Συμπεριφορά Παιδιών και Εφήβων
    . Αθήνα: Καστανιώτης
  • Παππά Β., (2013). Η λογική των συναισθημάτων. Συναισθηματική Ανάπτυξη & Συναισθηματική Νοημοσύνη. Οκτώ: Αθήνα.
  • Χουρδάκη, Μ., Μαρούδα, Α. και Σταύρου (1989). Θέματα Προετοιμασίας για Γάμο Συμβίωση και Σχέσεις στην Οικογένεια. Αθήνα.
  • Χουρδάκη, Μ., (1999). Οικογενειακή Ψυχολογία. Αθήνα: LeathersBook.
  • Χουρδάκη, Μ., (2000). Σχολές Γονέων. Αθήνα: Σχολές Γονέων.
  • Χουντουμάδη, Α. (1994). Παιδιά και γονείς στο ξεκίνημα μιας σχέση. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.
  • Baumrind, D., (1967). Effects of authoritative parental control on child
    Child Development, pp.887-907.
  • Berk, L., (1996). Infants, children and adolescents, Allyn & Bacon, Needham
    Heights
    . Massachusetts
  • Buri, J., (1989). Self-esteem and appraisals of parental behavior. Journal of
    adolescent Research, p.p 33-49
  • Darling, N., (1999). Parenting Style and its Correlate. University of Illinois
  • Darling, N. & Steinberg, L., (1993). Parenting style as context: An integrative
    Psychological Bulletin